ALITHEA_OSBLOG2026
Inzichten uit de transitie.
Artikelen en analyses over de transitie naar overvloed — exponentiële technologieën, institutioneel ontwerp en overvloedsdenken in de praktijk.
- Artikelen
- 129
- Taal
- NL
- Feed
- OPEN
Vertrekken bij de cloud wordt gratis in 2027, de rekening verhuist naar de kleine letters
Vanaf 12 januari 2027 mag een clouddienst niets meer rekenen voor vertrek. De prijs van de uitgang verdwijnt, de uitgang zelf moet nog gebouwd worden.
Lees meerNederland bestelt vier kerncentrales en bezit geen enkele zware smeedpers
De schaarste in kernenergie zit niet in uranium of techniek, maar in een handvol smeedpersen. 3D-printen valt precies die flessenhals aan.
Lees meerDe rekensom klopt sinds 1 januari, de markt groeit maar 6 procent
De belasting op stroom daalde, die op gas steeg. De fiscale verhouding kromp 13 procent. De warmtepompverkoop groeide 6 procent.
Lees meerOnder het paneel wordt het donker: hoeveel licht mag je van een plas afnemen?
Drijvend zon-pv wordt een catalogusproduct. In Nederland ligt de rem niet op de techniek, maar op het ontbreken van een toetsbare norm voor waterkwaliteit.
Lees meerDe lijm bepaalt wat er van een apparaat overblijft
Recyclingdoelen gaan over percentages. Of het materiaal er ooit uit komt, wordt beslist bij de lijmspuit. Over demontage als economische variabele.
Lees meerAustralië subsidieert het paneel niet, het verzekert de omzet
Australië veilt geen subsidie per kilowattuur maar een omzetgarantie. Dat instrument raakt de grootste kostenpost van zon en wind: het risico.
Lees meerDe vrachtwagen is elektrisch, het tankstation wordt een krachtcentrale
Elektrische trucks laden nu in 30 minuten. De flessenhals verschuift naar het net, dus bouwen depots hun eigen zonnedak en batterij.
Lees meerDe omvormer wordt bijna gratis, en juist daarom strategisch
De omvormer zakt richting twee cent per watt, maar bepaalt wie het net aanstuurt. Over de week waarin goedkope vermogenselektronica een strategisch goed werd.
Lees meerDe chip die zon in stroom omzet werd goedkoop, precies nu AI hem opeist
Zes-inch SiC-wafers zakten van boven de 500 dollar naar 400 of lager. De datacenterbouwers hebben dezelfde chip nodig.
Lees meerDe zonneauto is dood, de zonnecel kruipt in het dak
Sono Motors is failliet, maar de grootste autoglasmaker ter wereld lamineert nu zonnecellen in het dak. De zonneauto stierf, de zonnecel wint.
Lees meerHet paneel is er in maanden, de handtekening duurt jaren
Ohio's grootste zonnepark wacht al tweeënhalf jaar op een handtekening. De flessenhals van de energietransitie verschoof van techniek naar procedure.
Lees meer426 gewassen in de wachtrij: Europa zet het loket voor CRISPR-veredeling open
Na acht jaar onder de zwaarste ggo-regels ter wereld krijgen CRISPR-gewassen vanaf medio 2028 een gewoon Europees toelatingsloket.
Lees meerTwee jaar leerwinst in zes weken, of 17 procent achteruit: hetzelfde model, ander ontwerp
Twee gerandomiseerde experimenten met GPT-4 in de klas leverden tegengestelde resultaten op. Het verschil zat niet in het model maar in het ontwerp.
Lees meerHet recht op reparatie geldt sinds 31 juli, de Nederlandse wet is er nog niet
Sinds 31 juli hebben Europese consumenten recht op reparatie buiten de garantie. Nederland stuurde het wetsvoorstel toen nog naar de Raad van State.
Lees meerTien patiënten per jaar: Nederland zet een plafond op de therapie op maat
De FDA opende in 2026 een snelweg voor gentherapie op maat. Europa heeft een lappendeken, en Nederland een wettelijk plafond van tien patiënten per jaar.
Lees meerWarmte is de helft van het energiesysteem en de traagste helft
De industrie verbruikt bijna twee keer zoveel energie als alle gebouwen samen en haalt daar vier keer minder hernieuwbaar uit. De rem zit niet in techniek maar in de prijsverhouding tussen gas en stroom.
Lees meerEen put in 21 dagen: de boor leert snel, Nederland boort te weinig om iets te leren
Fervo boorde een diepere, hetere put in 70 procent minder tijd. Nederlandse aardwarmte groeide in 2025 met 0,2 petajoule.
Lees meer15.014 bedrijven in de rij voor stroom, de batterij achter de meter wordt de sluiproute
De wachtlijst voor een netaansluiting groeide naar 15.014 bedrijven. Steeds meer van hen kopen een batterij en organiseren hun eigen capaciteit.
Lees meerHetzelfde molecuul, twee prijzen: generiek semaglutide stroomt de wereld in, Nederland wacht tot 2031
In India kost generiek semaglutide een fractie van de merkprijs. In Nederland houdt een certificaat de concurrentie tot 2031 buiten de deur.
Lees meerHet melkeiwit zonder koe is klaar, het Europese loket niet
Melkeiwit uit fermentatie is in de VS al jaren te koop. In de EU is nog geen enkel eiwit goedgekeurd. De flessenhals is geen techniek maar procedure.
Lees meerVijf dollarcent per kilo: de zoutbatterij koopt zich in op het Europese stroomnet
Natrium kost 5 dollarcent per kilo, lithium 15 dollar. In 2026 verhuist de zoutbatterij van het lab naar het Europese stroomnet, met Nederland vooraan.
Lees meerZeewater voor 28 cent per kuub: ontzilten werd goedkoop, Nederland ziet toch een tekort aankomen
Dubai contracteerde ontzilt zeewater voor 0,277 dollar per kuub. Het RIVM ziet na 2030 een Nederlands drinkwatertekort aankomen.
Lees meerHet medicijn tegen rugpijn bestaat misschien al, maar niemand wil de proef betalen
Een botmedicijn van een paar euro blokkeert schijfslijtage in het lab. Maar zonder patent wil niemand de proef betalen die het bewijs moet leveren.
Lees meerIntelligentie voor zeven cent: de rekening verhuist naar de fysieke laag
De prijs van intelligentie daalde 280 keer in twee jaar. Vier techbedrijven investeren 725 miljard dollar in de fysieke laag. De schaarste verhuist naar stroom en net.
Lees meerEuropa verplicht batterijrecycling en exporteert intussen 60 procent van de grondstof
Minstens 60 procent van de Europese zwarte massa verlaat de EU. Precies nu de terugwinplicht voor lithium ingaat.
Lees meer17.000 acties in tweeënhalve dag: de aanvaller kende geen gebruiksvoorwaarden, de verdediger wel
Een autonoom AI-systeem drong tweeënhalve dag door in Hugging Face. De opruiming stokte op de veiligheidsfilters van de modellen die moesten helpen.
Lees meerVan 20 dollar naar 7 cent: het beste gratis AI-model komt nu uit Beijing
Moonshot geeft topmodel Kimi K3 gratis weg. De prijs van intelligentie stort in, de schaarste verhuist naar chips en datacenters.
Lees meerHet eerste nieuwe antibioticum in vijftig jaar wordt nu getest, de markt ervoor is al failliet
Roche test zosurabalpin bij 400 patiënten. Zeven jaar geleden ging een bedrijf met een goedgekeurd antibioticum failliet op 800.000 dollar omzet.
Lees meerDe hectare die twee keer oogst: voedsel of stroom is een valse keuze
Nederland verbood zonneparken op landbouwgrond omdat grond schaars is. Agri-PV laat zien dat dezelfde hectare voedsel en stroom kan leveren.
Lees meerDe economie groeide, de gewerkte uren daalden: wie krijgt de gewonnen tijd?
In 2025 groeide de Nederlandse economie 1,8 procent terwijl er 0,6 procent minder uren werd gewerkt. De vraag is wie die gewonnen uren krijgt.
Lees meerDe schaarste die nooit bestond: hoe de lab-diamant de duurste marketingtruc ter wereld ontmantelt
Een lab-diamant van één karaat zakte sinds 2020 van 3.400 naar zo'n 560 dollar. De Beers sloot zijn synthetische merk. Schaarste bleek een ontwerpkeuze.
Lees meerKunstmest zonder fossiel: groene ammoniak en de jacht op de goedkope uren
Stikstof is gratis in de lucht, toch bleef kunstmest schaars door een fossiele fabriek. Groene ammoniak verschuift de schaarste naar goedkope, stabiele stroom.
Lees meerTwee derde minder zonnepanelen: China's markt krimpt, precies omdat de techniek won
China's zonnemarkt krimpt in 2026 voor het eerst sinds 2019. Niet omdat de techniek faalde, maar omdat overcapaciteit de prijzen onder de kostprijs duwde.
Lees meerBelastinggeld betaalt het onderzoek, een handvol uitgevers int de winst
Publiek gefinancierd onderzoek belandt achter betaalmuren met marges van bijna 38 procent. Waarom kennis schaars bleef en hoe open access dat omdraait.
Lees meerDe kunstmestfabriek op het erf: waarom stikstof schaars bleef terwijl de lucht er vol van zit
Bij Morris in Minnesota maakt een windturbine sinds dit voorjaar ammoniak uit lucht en water. De stikstof was er altijd; de fossiele fabriek niet.
Lees meerAfgeschakelde zon en wind: Brazilië legt vast wie de rekening betaalt, en wie niet
Brazilië vergoedt afgeschakelde zon en wind alleen bij netfouten, niet bij overaanbod. Dat onderscheid raakt de kern van een overvloedig net.
Lees meer584 uur stroom onder de nul: de energiemarkt was niet gebouwd voor overvloed
In 2025 kende Nederland 584 uur met negatieve stroomprijzen. De schaarste verschuift van goedkope kilowatturen naar de regels die overvloed waarde geven.
Lees meerZon en wind samen schommelen minder dan één procent: de echte kosten zitten in de donkere windstille week
Gespreide zon en wind blijken opmerkelijk stabiel. De schaarste verschuift naar de donkere windstille week, en daar zit de rekening.
Lees meerDe accu die Hubble voedde, was te duur voor het stroomnet
De batterij die Hubble en het ISS decennia voedde, komt naar het stroomnet. EnerVenue onthult een systeem van 150 kilowattuur zonder lithium.
Lees meerDe ontworpen schaarste: hoe de magneet Europa's stille afhankelijkheid werd
In 2024 kwam 94 procent van alle hoogwaardige magneten uit China. De grondstof is niet schaars, de fabriek wel. Hoe de magneet Europa's stilste afhankelijkheid werd.
Lees meer25 gigawatt zon en wind zonder nieuwe kabel: deel de aansluiting die er al ligt
Ember becijfert 25 gigawatt zon en wind op bestaande waterkrachtaansluitingen, zonder nieuwe kabel. De flessenhals is niet koper maar coördinatie.
Lees meerKweekvlees nadert tien euro per kilo, en toch is het in zeven Amerikaanse staten verboden
Kweekvlees nadert kostenpariteit met vlees. Zeven Amerikaanse staten en Italië verbieden de verkoop toch bij wet.
Lees meer49 procent minder kans op terugkerende kanker, en toch blijft het vaccin duur
Een mRNA-vaccin op maat halveert bijna de kans op terugkerende melanoom. Het platform is goedkoop geworden, personalisatie per patiënt nog niet.
Lees meerPlus 127 of min 17 procent: de vangrails bepalen of de AI-tutor werkt
AI-bijles werkt in het ene experiment wel en in het andere niet. Het verschil zit niet in het model, maar in de vangrails eromheen.
Lees meerZeldzame aardmetalen zijn niet zeldzaam, de magneetpers wel
China wint 60 procent van de magneetmetalen, maar perst 94 procent van de magneten. Daar zit de schaarste, niet in de bodem.
Lees meerDe cacaoprijs stortte in met 75 procent, de chocoladereep werd niet goedkoper
Cacao zakte van bijna 13.000 naar 3.000 dollar per ton. De reep bleef duur, de boer werd armer. Een les over waar waarde in een keten blijft hangen.
Lees meer260 miljard dollar die nooit is uitgegeven: de importrekening als stille motor van de energietransitie
Niet idealisme maar de importrekening drijft de energietransitie: de vijf grootste brandstofimporteurs vermeden in 2025 samen 260 miljard dollar.
Lees meerDe wachtrij als markt: hoe de netaansluiting het schaarse goed werd
Bij TenneT wachten 212 verzoeken op 38 gigawatt netcapaciteit, tegenover 9 gigawatt vrije ruimte. De netaansluiting werd het schaarse goed, en daarmee een markt.
Lees meerEén miljard dollar voor turbines op wielen: AI koopt de vluchtstrook van het stroomnet op
xAI kocht voor ruim 1 miljard dollar een vloot mobiele gasturbines. De noodstroom van het net verdwijnt naar de hoogste bieder.
Lees meer1,2 gigawatt als toegangsprijs: het Australische antwoord op de Nederlandse stroomwachtlijst
Nederland rantsoeneert schaarse netcapaciteit met wachtlijsten. Zuid-Australië laat nieuwe stroomvragers investeren in eigen opwek en opslag.
Lees meerVier jaar wachten op een transformator: de fabriekshal remt de energietransitie
Transformatoren kosten 77 procent meer en de levertijd loopt op tot vier jaar. De schaarste zit nu in de fabriekshal, niet in de techniek.
Lees meerGroene stroom op jaarbasis is makkelijk, groene stroom in elk uur is de echte opgave
Een AI-datacenter in Zuid-Australie koppelt zich aan 1,2 GW hernieuwbaar en een net-vormende batterij. De opgave verschuift van jaargemiddelde naar elk uur.
Lees meerHet obesitasmedicijn kost centen om te maken, toch blijft het duur
De werkzame stof in Ozempic kost een dubbeltje per dosis. De merkprijs is ruim 900 dollar per maand. De patentcliff van 2026 legt die kloof bloot.
Lees meerOpslag voor 70 dollar per kilowattuur: de batterij wordt de goedkoopste netverzwaring
Stationaire batterijen kosten nog 70 dollar per kilowattuur, 45 procent minder dan in 2024. De rekensom tussen kabels en opslag kantelt.
Lees meer41 dollarcent per kuub: ontzilt water wordt goedkoop, de pekel wordt de flessenhals
Ontzilt water zakt naar 41 dollarcent per kuub dankzij goedkope zon. Toch blijft water schaars: de pekel en de vergunning worden de nieuwe flessenhals.
Lees meer300 gigawattuur weggegooid in één kwartaal: waarom het stroomnet de zon niet bijhoudt
India schakelde 300 GWh groene stroom af in het eerste kwartaal van 2026. De goedkoopste stroom ooit botst op een net dat de opwek niet aankan.
Lees meerDe longevity-test wordt goedkoop, het bewijs van gewonnen jaren blijft schaars
Een longevity-abonnement van 595 dollar maakt preventieve diagnostiek breed beschikbaar. Maar goedkoop meten is nog geen bewezen gezondheidswinst.
Lees meerHet taalmodel dat offline werkt: India bouwt AI voor 22 talen
India bouwt open-source taalmodellen die offline werken in 22 talen. Nu AI-inferentie instort, verschuift de schaarste naar taal, data en zeggenschap.
Lees meerDe robotaxi verkoopt geen snelheid, maar tijd
Waymo rijdt 500.000 betaalde ritten per week. De winst zit niet in snelheid maar in tijd, en juist daar loert het rebound-effect.
Lees meerDe zonnecel ontwent het zilver: hoe een prijsexplosie afdwong wat tien jaar onderzoek niet lukte
Zilver piekte in januari op 117,66 dollar per ounce. De zonne-industrie reageert met de grootste materiaalbesparing ooit.
Lees meerDe tweede flessenhals: waarom goedkope technologie zelden vanzelf overvloed wordt
In 2025 kwam er 112 gigawatt batterijopslag bij, maar groene waterstof, CRISPR en gekweekt eiwit blijven steken. De kostprijs is niet meer het probleem.
Lees meerHet datacenter dat zijn eigen stroom meebrengt
Een Australisch AI-datacenter contracteerde 600 MW stroom, gekoppeld aan 1,2 GW nieuwe opwek. Het draait de volgorde om: vraag financiert aanbod.
Lees meerZestig patiënten na twee jaar: de CRISPR-genezing loopt niet vast op techniek, maar op stamcellen
Meer dan twee jaar na goedkeuring is Casgevy pas bij zestig patiënten toegepast. Niet techniek remt af, maar te weinig stamcellen.
Lees meerNegen miljard dollar aan geschrapte plannen: de rekensom die groene waterstof tegenhoudt
Fabrieken kunnen 140 gigawatt elektrolyse per jaar maken, maar er staat amper 3 gigawatt in de grond. Groene waterstof loopt vast op geld, niet op fysica.
Lees meerDe aardwarmte was er altijd, de boorkosten stonden in de weg
De warmte onder onze voeten is vrijwel onuitputtelijk. Dat geothermie toch een niche bleef, lag aan de boorkosten. Die dalen nu snel.
Lees meerDe 3D-printer is goedkoop, de controle zit in de software
Snapmaker betaalt opensourceontwikkelaars, Bambu Lab sluit zijn firmware af. De printer is goedkoop, de strijd gaat nu om wie de software beheert.
Lees meerEiwit brouwen zonder dier kan al, de bioreactor is de flessenhals
Precisiefermentatie-wei zakte van honderd naar dertig dollar per kilo. De schaarste verschuift van het lab naar de fabriek, het kapitaal en de regels.
Lees meerBijna een miljard dollar verdampt: waarom de verticale boerderij vastloopt op de energierekening
Plenty haalde bijna een miljard dollar op en ging in 2025 alsnog failliet. De verticale boerderij stuit op een harde grens: de energierekening.
Lees meerZonnestroom is goedkoop, toegang blijft schaars: huurders en appartementen buiten de zonnetransitie
Zonnestroom was nog nooit zo goedkoop. Toch heeft in Nederland zo'n 12 procent van de private huurders panelen, tegen 48 procent van de eigenaren.
Lees meerStroom is goedkoper dan ooit, maar niet als het net uitvalt
Opwekken is spotgoedkoop geworden, toch groeit de markt voor noodstroom. Leveringszekerheid is de nieuwe schaarse laag in de energie-stack.
Lees meerGratis collegegeld trekt de mannen niet terug naar de collegebank
Michigan maakt community college gratis en plakt flyers op pizzadozen. Toch halen vrouwen er 35 procent vaker een diploma. De prijs was niet de drempel.
Lees meerDe bodyscan wordt goedkoop, de zekerheid blijft schaars
Everlab haalt 65 miljoen op voor goedkope preventieve screening. Toch zit de schaarste niet in de scan, maar in het bewijs dat hij levens verlengt.
Lees meerDe zon is de goedkoopste stroom ooit, toch zitten 600 miljoen Afrikanen in het donker
Zonnestroom is de goedkoopste elektriciteit ooit. Toch missen 600 miljoen Afrikanen stroom. De flessenhals zit in financiering, niet in fysica.
Lees meerDe airco wordt goedkoop, koelte blijft schaars: de mobiele koeler die tot een derde van zijn koeling weglekt
Een mobiele airco met één slang lekt tot een derde van zijn koeling weg. Koelen wordt goedkoop, maar efficiënte en eerlijke koelte blijft schaars.
Lees meerDe les wordt bijna gratis, het diploma blijft schaars: de erkenning als flessenhals in de onderwijs-stack
Instructie wordt spotgoedkoop, maar de waarde van het diploma houdt stand. De schaarste zit niet in de kennis, maar in de erkenning.
Lees meerVoorbij het paneel: waar de zonnetransitie nu vastloopt
Het beste siliciumrecord ooit, 27,27 procent, zit vlak onder het fysieke plafond van 29,4 procent. Toch versnelt de transitie niet. De schaarste verhuisde van het paneel naar het systeem.
Lees meerDe reserveonderdelen worden goedkoop, het ontwerpbestand wordt schaars
Vanaf 31 juli 2026 moeten fabrikanten onderdelen leveren. Maar 3D-printen verschuift de schaarste van het onderdeel naar het ontwerpbestand.
Lees meer38 gigawatt in de wachtrij: waarom flexibiliteit de schaarse schakel in het stroomnet wordt
Zonnepanelen en batterijen zijn goedkoop, maar het volle stroomnet kan ze niet kwijt. Virtuele energiecentrales maken flexibiliteit het nieuwe schaarse goed.
Lees meerHet laatste procent silicium: waarom het zonnerecord van 27,27 procent vooral over fabricage gaat
Longi haalt 27,27 procent met een silicium back-contact cel. Het echte nieuws is geen record, maar een fabricagetruc die de cel betaalbaarder maakt.
Lees meerHet zonnedak dat moeilijk te blussen is: hoe brandveiligheid de geïntegreerde zonne-stack afremt
Geïntegreerde zonnedakpannen maken elk dak een energiebron. Twee Duitse branden tonen waar de echte rem zit: veiligheid, normen en verzekering.
Lees meerSilicium nadert zijn plafond: waarom de volgende efficiëntiesprong uit een tweede laag moet komen
Longi haalt 27,27 procent met een siliciumcel. Het plafond ligt op 29,4 procent. Wat dat betekent voor de economie van zonne-energie.
Lees meerDe biologie wordt goedkoop, de interpretatie blijft schaars
Een sequencer leest een genoom nu af voor honderd dollar. Toch verschuift de schaarste naar interpretatie, regelgeving en gedrag, niet de prijs van de meting.
Lees meerRijst met 19 procent meer opbrengst bestaat al: hoe regelgeving de schaarste aan klimaatbestendige gewassen in stand hield
India teelt al genoom-bewerkte rijst met 19 procent meer opbrengst. De EU stelde net nieuwe regels vast. De schaarste was een ontwerpkeuze.
Lees meerTwee derde terug binnen een jaar: waarom goedkope GLP-1 de gezondheidswinst niet vastzet
Generieke semaglutide maakt GLP-1 goedkoop, maar twee derde van het verloren gewicht komt binnen een jaar terug. De gezondheidswinst is gehuurd, niet gekocht.
Lees meerMaleisië koerst op 29,7 gigawatt zon: waarom Zuidoost-Azië groeimotor en knelpunt tegelijk wordt
Zuidoost-Azië bouwt de goedkoopste panelen ter wereld en verbruikt ze straks zelf. Twee krachten bepalen wie wint.
Lees meerSpotgoedkope GLP-1: waarom de prijsval van semaglutide nog geen gezondheidswinst is
Generieke semaglutide kost in India nog veertien euro per maand. Toch stopt twee derde van de gebruikers binnen een jaar. Beschikbaarheid is geen gezondheid.
Lees meerHet genoom van honderd dollar: waarom goedkope sequencing de zorg nog niet vanzelf verandert
Een sequencer leest een menselijk genoom nu voor honderd dollar af, ooit kostte dat bijna drie miljard. De schaarste verschuift naar interpretatie en toegang.
Lees meerDe zon is goedkoop, de grond is schaars: hoe lokaal verzet de nieuwe rem op zonne-energie werd
Sardinië verzamelde 210.000 handtekeningen tegen zonneparken. Nu panelen spotgoedkoop zijn, worden grond en draagvlak de bindende beperking.
Lees meerDe batterij is goedkoop, de verzekering niet: wat de aanval op het Poolse net blootlegt
Niet de batterij, maar de beveiliging en verzekering eromheen vormen de nieuwe flessenhals onder de opslagboom.
Lees meerDe opslageconomie kantelt: 108 gigawatt batterijen in één jaar
In 2025 kwam er 108 gigawatt batterijopslag bij en zakte stationaire opslag naar 70 dollar per kilowattuur. Hoe goedkope batterijen de week verbinden, van zon tot netcongestie.
Lees meerCreality naar de beurs: goedkope 3D-printers en de schaarste aan reserveonderdelen
Creality haalde 177 miljoen dollar op bij zijn beursgang. Wat goedkope 3D-printers doen met de schaarste aan reserveonderdelen.
Lees meerElektrische auto's worden overal goedkoper, behalve in de VS
In China is 70 procent van de elektrische auto's al goedkoper dan een benzineauto. In de VS kelderde de nieuwverkoop met 28 procent.
Lees meerGeïnstalleerd vermogen zegt weinig: waarom de capaciteitsfactor de zonne-economie bepaalt
April 2026: Bangkok beleeft zijn zonnigste maand in twintig jaar, terwijl stormen Japan vlak houden. Dezelfde panelen, een ander getal dat telt.
Lees meerDe robotaxi rijdt 500.000 ritten per week: geeft hij ook tijd terug?
Waymo vertienvoudigde zijn ritten in twee jaar. Of dat netto tijd oplevert, hangt af van een rebound-effect dat de tijdwinst weer kan opeten.
Lees meerHet laboratorium haalt 35 procent, de markt koopt 775 watt: waarom paneelvermogen de zonne-economie stuurt
Het hoogste rendement haalt het laboratorium, maar de zonne-economie draait op het vermogen per paneel. Waarom 775 watt meer zegt dan 35 procent.
Lees meerNatrium is duizend keer overvloediger dan lithium: de materiaalbasis onder goedkope opslag
Natrium is 1000 keer overvloediger dan lithium. CATL schaalt in 2026 op naar netcellen van 15.000 cycli. Wat betekent dat voor de opslageconomie?
Lees meer315 miljard dollar met een zesde van de banen: hoe AI de Indiase IT-pyramide afbreekt
Indiase IT bereikt 315 miljard dollar met 135.000 nieuwe banen, een zesde van historisch. Wat de breuk onder de pyramide betekent.
Lees meerVijf gigawattuur warmte uit overschot stroom: hoe thermische batterijen de industriele stack loskoppelen van aardgas
Antora schakelde 19 mei een 5 GWh warmtebatterij in bij een POET-bioethanolfabriek. Het verandert de economie van industriele proceswarmte.
Lees meerDrie miljoen daken, nul cent terug: de economie achter het einde van de salderingsregeling
Op 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling in een keer. Niet de zon wordt schaars, maar het prijssignaal dat huishoudens ervoor terugzien.
Lees meerVerticale boerderijen vallen om, de Nederlandse kas niet: de energierekening achter voedselovervloed
Minstens 28 verticale boerderijen gingen in 2024 failliet. De oorzaak is geen biologie maar een energierekening. De Nederlandse kas laat zien waarom.
Lees meerNederland publiceert 92% open access, de wereld 40%: de economie achter wetenschappelijke kennis
Nederland publiceert al 92% van zijn onderzoek open access, de wereld 40%. Wat die cijfers vertellen over schaarste zonder technische oorzaak.
Lees meerDe prijs van een robot-uur: wat goedkope humanoïde robots doen met de tijd-stack
Een Unitree G1 kost nu rond 16.000 dollar en Figure rekent 25 dollar per robot-uur. Wat betekent dat voor de schaarste aan menselijke tijd?
Lees meerDe zon is goedkoop, de regels niet: hoe octrooien en tarieven de zonne-economie sturen
De zonnetechniek is goedkoop geworden. Twee gebeurtenissen in mei 2026 laten zien dat octrooien en tariefontwerp nu bepalen wat zonne-energie kost.
Lees meerStaal is niet schaars, schoon staal is duur: de economie achter de groene premie
CO2-vrij staal wordt nu gebouwd, maar blijft duurder dan vuil staal. Twee prijzen bepalen of die groene premie verdwijnt: waterstof en koolstof.
Lees meerDe prijs onder de kostprijs: hoe semaglutide-generiek en mRNA de geneesmiddelenstack hertekenen
Het basisoctrooi op semaglutide verviel en mRNA-therapie boekt klinische winst. Twee verhalen, een patroon: de prijs van medicijnen raakt losgekoppeld van de kostprijs.
Lees meerAI wordt de vraagmotor van energie: van de Amerikaanse opslagboom tot de OPEC-exit van de Emiraten
AI-rekenkracht is de snelst groeiende vraagpost in energie. Dat verschuift kapitaal van olie naar datacenters en botst in Nederland op het stroomnet.
Lees meerKunstmest zonder aardgas: hoe groene ammoniak de voedselstack loskoppelt van de gasmarkt
Kunstmest hing in 2022 voor 90 procent van zijn variabele kosten aan aardgas. Groene ammoniak maakt stikstof uit zon, water en lucht. De rem zit in de stroomprijs.
Lees meerHet 2-sigma-probleem komt onder de prijs: wat AI-tutors betekenen voor de onderwijs-stack
Bloom toonde in 1984 dat 1-op-1 tutoring 98 procent van klassikaal onderwijs overtreft. Inferentiekosten dalen nu sneller dan loonkosten.
Lees meerHet patent-cliff onder Ozempic: hoe een afslankmedicijn van 350 euro per maand 4 dollar per maand kan kosten
Generieke semaglutide kan voor 28 tot 140 dollar per jaar geproduceerd worden. In Nederland kost Wegovy 300 euro per maand. Het verschil is geen technologie.
Lees meerVan pandemie naar oncologie: het mRNA-platform vindt zijn tweede markt
Een zesjaars follow-up op alvleesklierkanker en 49 procent risicoreductie bij melanoom: mRNA betreedt zijn tweede markt.
Lees meerJapan veilt 1,25 GW batterijen, Nederland tekent één deal: hoe marktontwerp de batterij-economie bepaalt
Japan kende 1,25 GW batterijopslag toe in zijn derde decarbonisatie-veiling. Nederland sloot tegelijk één bilaterale deal van 200 MW. Het verschil zit in marktontwerp.
Lees meerEen dam van 80 kilometer of honderd miljoen batterijen: twee manieren om een klimaatprobleem op te lossen
Onderzoekers berekenden een dam van 80 kilometer door de Beringstraat om de AMOC te redden. Het voorstel legt een keuze bloot: megaproject of distributie.
Lees meerZuivel zonder koe: de kostencurve daalt hard, de EU-toelating niet
Precisiefermentatie maakt melkeiwit zonder koe, tegen snel dalende kosten. De rem zit niet in de techniek maar in de EU-toelating.
Lees meerBestuurlijke schaarste: 459 Amerikaanse counties, 96 megawatt Nederlandse wind, één patroon
Op 5 mei 2026 stemde een Ohio-county tegen renewables en presenteerde Den Haag een Aansluitoffensief. Twee landen, één patroon.
Lees meerDe zonne-supply-chain herschikt zich: Turkije's TOPCon-fabriek en het einde van het China-monopolie
Kalyon PV start in Ankara productie van n-type TOPCon-zonnecellen. Achter de aankondiging schuilt een bredere herschikking van de globale zonne-economie.
Lees meer5.300 nieuwe thuisbatterijen in april: het coördinatievraagstuk onder het record
April 2026 leverde Nederland netto 5.300 thuisbatterijen op. De aanwas is reëel, maar de batterijen werken vooralsnog grotendeels los van het net.
Lees meerHet EU-verbod op Chinese omvormers: een knip in de toeleveringsketen van de Nederlandse zonne-economie
Per 1 november 2026 sluit de EU Chinese omvormers uit van publieke financiering. Wat dat betekent voor de Nederlandse zonne-uitrol en de materialen-stack.
Lees meerMicrosoft wankelt op zijn 24/7 carbon-free pledge: de governance-test voor de informatie-stack
Microsoft overweegt zijn 24/7 carbon-free doel voor 2030 te schrappen. Wat dat betekent voor de governance van de informatie-stack.
Lees meerFervo's 6,5 miljard: hoe enhanced geothermal de baseload-discussie verandert
Op 4 mei diende Fervo Energy IPO-papieren in voor een waardering tot 6,5 miljard dollar. Wat dat zegt over enhanced geothermal en de AI-baseload-vraag.
Lees meerHet 98,8% zero-carbon-uur in Groot-Brittannië: wat Nederland eruit kan leren voor zijn capaciteitsmarkt
Op 22 april 2026 draaide Groot-Brittannië 98,8% zero-carbon. Wat dat zegt over Nederlands gascentrale-vraagstuk en de capaciteitsmarkt-discussie.
Lees meerSolar-plus-storage als product: het einde van losse PV-PPA's
Een Amerikaanse nutsmaatschappij kocht 4 GW solar-plus-storage in een keer; TenneT tekende voor 800 MWh dispatchable opslag. Beide kopen geen losse zon, maar een leveringsproduct.
Lees meerDeepSeek V4 en de prijs van intelligentie: een open frontier-model voor 14% van de kosten
DeepSeek V4 levert frontier-prestaties voor $3,48 per miljoen tokens. Wat betekent dat voor publieke diensten die nu nog $25 per miljoen tokens betalen?
Lees meerDe Nederlandse netcongestie-paradox: 38 GW wachtrij naast goedkoper-dan-ooit batterijen
Solar produceert 18 procent van de stroom. Batterijen kosten nog 108 dollar per kWh. En toch staat 38 GW op de TenneT-wachtrij. Wat klopt er niet?
Lees meer30,2% in een all-perovskiet tandemcel: silicium krijgt een opvolger met andere economie
Japanse onderzoekers haalden 30,2% efficiency met een all-perovskiet tandemcel zonder silicium. Wat dat betekent voor kosten en netcongestie.
Lees meerHet lege middenstuk van AccelerateEU: een opslagdoel zonder financieringsspoor
AccelerateEU bevestigt 200 GW opslag in 2030, maar laat de financiering aan de markt. Wat dat betekent voor netcongestie en de Nederlandse stack.
Lees meerDe zonne-cyclus versterkt zichzelf: vier signalen uit één werkdag
Vier berichten uit één werkdag: records in het VK, Japanse tandem-cellen op 30,2 procent, Colombiaanse veiling, El Niño. Zonne-energie compoundt.
Lees meerHoe exponentiële technologie overvloed mogelijk maakt
Van zonne-energie tot AI: waarom exponentiële groei het speelveld fundamenteel verandert en schaarste op termijn obsoleet maakt.
Lees meerDe 7 Stacks van Overvloed uitgelegd
Energie, voedsel, gezondheid, onderwijs, informatie, materialen en tijd — waarom juist deze zeven gebieden de sleutel zijn tot een wereld van overvloed.
Lees meerWat is kunstmatige schaarste?
Veel van de schaarste die we ervaren is niet natuurlijk, maar bewust ontworpen. Een introductie tot het concept dat centraal staat in The Abundance Shift.
Lees meer