Zilver was 20 procent van de celkosten: hoe een metaal de zonnecurve even brak
Zonnepanelen worden al vijftien jaar goedkoper, maar in de winter van 2025-2026 liep die lijn vast op één metaal. Volgens OPIS-analist Hanwei Wu, geciteerd door pv magazine in januari 2026, steeg zilver in een jaar met meer dan 180 procent tot een record van 83,62 dollar per troy ounce op 28 december 2025. De prijs van TOPCon-modules uit China (FOB) ging van het dal in 2025 tot de piek ongeveer 15 procent omhoog. Celprijzen stegen ruim 60 procent.
Het verschil tussen die twee cijfers is veelzeggend. Zilverpasta is volgens dezelfde bron goed voor 16 tot 17 procent van de totale modulekosten en tot 30 procent van de celkosten. Een zonnecel is dus geen volledig gedigitaliseerd product dat vanzelf goedkoper wordt. Het is ook een stukje metaalwerk, en metaal volgt de grondstoffenmarkt.
Hoe we hier kwamen
Zilver geleidt stroom beter dan bijna elk ander materiaal. Daarom zit het in de dunne lijntjes aan de voorkant van elke cel. Zolang zilver goedkoop was, bleef de hoeveelheid per cel een bijzaak. De industrie bespaarde wel: volgens CPIA-cijfers uit 2025 gebruikt een TOPCon-cel gemiddeld 86 milligram zilver, 21,1 procent minder dan een jaar eerder. Bij heterojunctiecellen is dat 75 milligram, een daling van 34,8 procent.
Maar de totale vraag bleef hoog, omdat de productie zo hard groeide. In 2025 nam de vraag naar zilver uit de zonnesector met 6 procent af tot 186,6 miljoen ounce. Dat meldde Metals Focus in de World Silver Survey 2026, samengevat door pv magazine. Voor 2026 verwacht Metals Focus een daling van 19 procent tot ongeveer 151 miljoen ounce. De oorzaak is simpel: bij een hoge prijs loont elke milligram die je bespaart.
De economie erachter
De prijsklem werkt dus als een prikkel. Zilverpasta is meer dan 20 procent van de celkosten, schreef pv magazine in maart. De zilverprijs was toen ruim 40 procent gezakt van een piek rond 120 dollar naar ongeveer 70 dollar per ounce. Tegelijk meldde het Chinese DK Electronic Materials dat een klant op gigawattschaal een koperrijke pasta in commerciële productie neemt. Radovan Kopecek van ISC Konstanz zegt dat koper-zeefdruk snel is in te voeren. Ning Song van UNSW noemt een klein rendementsverlies aanvaardbaar, zolang er geen nieuwe betrouwbaarheidsrisico's bijkomen.
Dat laatste voorbehoud telt. Koper diffundeert sneller in silicium dan zilver en kan een cel over de jaren langzaam aantasten. Of koperpasta een garantie van 25 tot 30 jaar aankan, is een open vraag. Dat is een eigen analyse op basis van de aard van het materiaal, geen gemeten uitkomst uit de bronnen hierboven.
De markt zelf lijkt de schok inmiddels te verwerken. OPIS noteerde eind juli 2026 de Chinese TOPCon-module op 0,109 dollar per watt, een daling van 0,91 procent in één week. De termijnprijzen voor het derde kwartaal van 2027 liggen op hetzelfde niveau. Het artikel noemt zilver niet, dus een oorzakelijk verband is hier niet aangetoond. Wel is de piek van januari duidelijk voorbij.
Wie wint en wie verliest? Pastaproducenten die kunnen overstappen op koper winnen een kostenvoordeel. Zilvermijnen verliezen een van hun grootste industriële afnemers: de zonnesector was in 2025 nog goed voor 186,6 miljoen ounce. Het rebound-risico zit in de volumes. Als modules goedkoper worden, groeit de productie, en dan kan de totale zilvervraag weer stijgen, ook als elke cel zuiniger is.
Implicatie voor de energie-stack
De energie-stack gaat uit van energie als productietechnologie: elke verdubbeling van de capaciteit maakt de volgende goedkoper. Het zilververhaal laat zien dat die leercurve een materiaalgrens heeft. Zodra één grondstof een vijfde van de celkosten bepaalt, is overvloed geen kwestie van meer fabrieken meer, maar van het ontwerpen van de cel rond een overvloedig materiaal. Koper is er ruimschoots, zilver niet.
De schaal van de uitrol maakt dat urgent. In Australië kwam utility-zon in september 2026 op records van 841 gigawattuur in New South Wales en 645 gigawattuur in Queensland, meldde pv magazine op basis van Rystad Energy. Toch werd 22 procent van de beschikbare zonnestroom in de NEM afgeroomd. Overvloed aan stroom botst daar op netwerkbeperkingen. Overvloed aan panelen botst op metaal. Zie ook de ontwikkelingen-feed voor de dagelijkse updates.
Wat te volgen
Drie indicatoren geven de komende twaalf maanden het beste inzicht:
- De zilverprijs tegenover de OPIS-modulemarker van 0,109 dollar per watt: blijft de module onder 0,12 dollar als zilver weer boven 80 dollar komt? - Het aandeel koper- of zilverarme pasta in de Chinese productie, en de eerste veldgegevens over degradatie. - De zilvervraag uit de zonnesector in de volgende World Silver Survey, tegen de verwachte 151 miljoen ounce voor 2026.