Ozempic zakt naar 245 dollar per maand: de Nederlandse bmi-grens blijft op 35 staan
In november 2025 sloot de Amerikaanse regering een prijsafspraak met Novo Nordisk en Eli Lilly over Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound. Sinds januari 2026 verkoopt het platform TrumpRx.gov dezelfde injecties voor ongeveer 350 dollar per maand, tegen meer dan 1.000 dollar op het hoogtepunt een paar jaar eerder. Voor Medicare daalt de prijs binnen twee jaar naar 245 dollar per maand, met een eigen bijdrage van 50 dollar. Nieuwe pillen met dezelfde werkzame stof starten al bij 149 dollar.
Novo Nordisk voelde het onmiddellijk. Het bedrijf verlaagde begin februari 2026 zijn omzetverwachting voor heel 2026 met 5 tot 13 procent, en het aandeel kelderde in Kopenhagen in twee handelsdagen met 18 procent: goed voor zo'n 32 miljard dollar beurswaarde. Eli Lilly bewoog de andere kant op. Het bedrijf verwacht voor 2026 een aangepaste winst per aandeel van 33,50 tot 35 dollar, gedreven door meer volume: Zepbound alleen al bracht in het laatste kwartaal 4,3 miljard dollar op.
Toch blijft de rekening voor veel Amerikanen hoog. Onderzoek van The Health Management Academy onder 1.827 volwassenen laat zien dat 48 miljoen Amerikanen in 2026 verwachten te starten met een GLP-1-middel, in een land waar volgens de CDC meer dan 40 procent van de volwassenen obesitas heeft. In staten met de hoogste obesitaspercentages, zoals Mississippi en West Virginia, kost een jaar behandeling nog altijd ruim 12 procent van het gemiddelde inkomen.
Hoe we hier kwamen
Semaglutide en tirzepatide zijn oorspronkelijk ontwikkeld tegen diabetes. Studies als STEP 1 en SURMOUNT 1 lieten een gewichtsverlies tot 15 procent in twaalf maanden zien, waarna de markt omsloeg naar obesitas. Het patent op semaglutide loopt in de Europese Unie tot ongeveer 2031, in de Verenigde Staten tot 2032. Novo Nordisk heeft naar verluidt al toetredingsdata voor generieke versies afgesproken met fabrikanten, ergens tussen december 2031 en juni 2033. Het tirzepatide-patent van Eli Lilly loopt door tot 2036, met kans op verlenging naar 2037.
Die twee patentmuren, in een markt met feitelijk twee aanbieders, hielden de prijs meer dan tien jaar boven de 1.000 dollar. Novo Nordisk boekte in 2025 nog altijd 309 miljard kroon omzet, omgerekend 48,9 miljard dollar. Pas toen de Amerikaanse overheid in ruil voor tariefzekerheid en versnelde FDA-beoordeling een lagere prijs bedong, brak het patroon. Niet een fabriek, maar een handtekening maakte het middel goedkoper.
De economie erachter
De prijs is nu een onderhandelingsresultaat, en dat verdeelt de gevolgen ongelijk. Novo Nordisk was jarenlang prijsleider en heeft daardoor het meeste te verliezen. Eli Lilly compenseert de lagere prijs per eenheid met meer verkochte eenheden. Bij de nieuwe pil van Novo Nordisk, met een startprijs van 149 dollar, meldden zich binnen vier weken na lancering al 170.000 patiënten.
Een lagere Amerikaanse prijs betekent niet dat de Verenigde Staten goedkoop zijn geworden. Volgens de Peterson-KFF Health System Tracker, aangehaald door The Health Management Academy, betalen patiënten in Zwitserland ongeveer 144 dollar per maand voor vergelijkbare middelen, in Duitsland 103 dollar en in Frankrijk 83 dollar. De Amerikaanse "doorbraak" van 245 tot 350 dollar benadert dus vooral het Europese prijsniveau van eerder.
De verdeling verschuift bovendien niet overal dezelfde kant op. Terwijl de federale prijs daalt, schrapte het Medicaid-programma van Californië per 1 januari 2026 juist de vergoeding van GLP-1-middelen voor obesitas alleen. Van de Amerikaanse bedrijven met 200 werknemers of meer vergoedt volgens de KFF Employer Health Benefits Survey 2025 slechts 19 procent GLP-1 voor gewichtsverlies, tegen 43 procent bij bedrijven met meer dan 5.000 werknemers. Prijs en toegang blijven twee aparte knoppen.
Implicatie voor de gezondheid-stack
De Amerikaanse deal bevestigt het uitgangspunt van de gezondheid-stack: een prijs van 1.000 dollar per maand voor een peptide was geen technische noodzaak maar een onderhandelbare uitkomst, veranderd binnen veertien maanden politieke druk. Nederland regelt toegang via een heel ander mechanisme. Onder de Europese toelatingscriteria mag Wegovy al vanaf een BMI van 27 met één gerelateerde aandoening, een groep van 4,1 miljoen Nederlanders die in theorie 10 miljard euro per jaar zou kosten. Zorginstituut Nederland koos op 6 november 2025 voor een getrapte aanpak: voorlopig alleen vergoeding voor mensen met een BMI vanaf 30 mét gewichtsgerelateerde ziekte, of een BMI vanaf 35, samen ruim 1 miljoen mensen, geschat op 1,3 miljard euro per jaar. Vergoeding via de basisverzekering vereist bovendien een gedocumenteerde leefstijlinterventie van minimaal twaalf maanden zonder voldoende resultaat. Die grens staat los van wat het middel in Kopenhagen of Indianapolis kost: het is rantsoenering naar ziektelast, niet naar prijs. Voorzitter Mark Janssen noemt vroegtijdig breed vergoeden "dweilen met de kraan wagenwijd open" zolang preventie achterblijft. Vergelijkbare knelpunten in de zorgketen komen doorlopend langs in de ontwikkelingen-feed.
Wat te volgen
Drie indicatoren voor de komende twaalf maanden. Eén: of de toegezegde Medicare-prijs van 245 dollar per maand er over twee jaar daadwerkelijk is, en welke Medicaid-staten vrijwillig meedoen. Twee: of Zorginstituut Nederland de BMI-criteria voor Wegovy en Mounjaro verruimt zodra de eerste effectiviteitsdata van de getrapte aanpak binnenkomen, zoals het instituut zelf als mogelijkheid noemt. Drie: de afgesproken toetredingsdata voor generieke semaglutide tussen 2031 en 2033, tegen een tirzepatide-patent dat pas in 2036 verloopt, en wat dat verschil doet met de concurrentieverhouding tussen Novo Nordisk en Eli Lilly.