Duitsland verkoopt 40 procent meer warmtepompen, Nederland groeit met 36 procent in één type en krimpt in het andere
In het eerste halfjaar van 2026 zijn in Duitsland 195.000 warmtepompen verkocht. Dat is 40 procent meer dan een jaar eerder, meldt de Duitse branchevereniging BWP via analistenhuis Inderes. In Nederland steeg de totale verkoop in dezelfde periode met 6 procent, tot 239.000 stuks. Die twee cijfers vertellen samen een verhaal over beleid, niet over techniek.
Let op de definitie. De Nederlandse 239.000 omvat ook lucht-luchtunits, oftewel airco's. Zonder die units blijft ongeveer 71.000 warmtepompen over, volgens de Vereniging Warmtepompen en Techniek Nederland. Voor heel 2026 verwacht de branche ongeveer 140.000 stuks exclusief airco's. Het klimaatdoel voor 2030 ligt op 250.000 tot 300.000 per jaar.
Hoe we hier kwamen
In 2024 stortte de Europese markt in. Het Nederlandse kabinet haalde het plan van Hugo de Jonge voor een verplichte hybride warmtepomp bij ketelvervanging van tafel. In de eerste helft van 2024 kochten groothandels en installateurs nog maar 47.000 warmtepompen, 47 procent minder dan een jaar eerder (Hart van Nederland, juli 2024). De markt kreeg een signaal dat de overheid terugkrabbelde, en reageerde daarop.
In 2025 keerde het beeld in Europa. Volgens het Global Energy Review 2026 van het IEA steeg de Europese verkoop met 11 procent, de eerste groei sinds 2022. Wereldwijd daalde de verkoop met ongeveer 2 procent, mede door een daling van circa 13 procent in de Verenigde Staten. Europa was dus de uitzondering in een zwakke wereldmarkt.
De economie erachter
De gasprijs steeg in 2026 door de oorlog in het Midden-Oosten. Je zou verwachten dat dit de vraag naar warmtepompen opdrijft. In Nederland gebeurde dat maar beperkt. De Vereniging Warmtepompen noemt drie remmen: hoge aanschafkosten, noodzakelijke woningaanpassingen en geluidshinder van de buitenunit (ANP, juli 2026).
Binnen die 6 procent groei zit een verschuiving. Lucht-waterwarmtepompen, inclusief hybride add-ons, groeiden met 36 procent. Dedicated hybride warmtepompen daalden met 21 procent en water-waterwarmtepompen met 11 procent. Huishoudens kiezen dus vaker voor een volledig elektrisch systeem of een toevoeging aan hun bestaande ketel, en minder vaak voor het tussenproduct.
In Duitsland werkte de combinatie van subsidie en zekerheid. De BWP wijst op de toezegging van de overheid om efficiencysubsidies tot 2030 voort te zetten. Het aantal subsidieaanvragen lag in april 44 procent en in mei 64 procent hoger dan een jaar eerder. Aanvragen lopen vooruit op installaties, dus de groei is nog niet uitgewerkt.
Het rebound-risico is reëel. Deens onderzoek onder 185 huishoudens met een voor- en nameting toonde dat 20 procent van de verwachte elektriciteitsbesparing van lucht-luchtwarmtepompen werd omgezet in extra comfort: warmere kamers, langere stookseizoenen, meer verwarmde ruimte (Gram-Hanssen e.a., Energy and Buildings, 2012). Bij zomerhuizen verdween de besparing vrijwel volledig. Dat is geen reden om warmtepompen af te schrijven. Het is wel een reden om bij beleidsdoelen te rekenen met gerealiseerde, niet met theoretische besparing.
Implicatie voor de energie-stack
In de energie-stack is warmte de grootste stille post. Een warmtepomp levert een veelvoud aan warmte per eenheid stroom, dus elke verkochte unit verlaagt de vraag naar gas. Schaarste zit hier niet in de techniek, maar in drie ontwerpkeuzes: de prijsverhouding tussen gas en stroom, de voorspelbaarheid van subsidie en regels, en de beschikbaarheid van installateurs. Duitsland laat zien dat de tweede keuze snel resultaat geeft. Nederland laat zien dat een terugtrekkende overheid een markt in een jaar kan halveren.
Het kabinetsplan om hybride warmtepompen vanaf 2029 verplicht te maken is een poging om dat signaal te herstellen. Of het werkt, hangt af van de vraag of de hybride-verkoop, die nu daalt, dan niet verder terugvalt. Recente bewegingen in de energiemarkt staan in de ontwikkelingen-feed.
Wat te volgen
Drie indicatoren verdienen de komende twaalf maanden aandacht. Eén: de Nederlandse verkoop exclusief airco's ten opzichte van de prognose van circa 140.000 voor 2026 en het doel van 250.000 tot 300.000 in 2030. Twee: het aandeel dedicated hybride units in de verkoop, dat nu met 21 procent krimpt. Drie: de Duitse subsidieaanvragen en de halfjaarcijfers van de BWP, om te zien of de groei van 40 procent standhoudt of een inhaalslag was na de dip van 2024.