Australië verdubbelde zijn batterijpark en de avondpiek verdween: de spread viel met 85 procent
In het tweede kwartaal van 2026 zetten batterijen in de Australische stroommarkt (NEM) in 36 procent van de handelsintervallen de prijs. Een jaar eerder was dat 17 procent. Dat meldt de marktbeheerder AEMO, zoals samengevat door Energy-Storage.news. In de avondpiek was het 46 procent. Het gevolg: het verschil tussen de duurste en goedkoopste uren, de zogeheten spread, viel van 342 naar 51 Australische dollar per megawattuur. Dat is een daling van 85 procent.
Dat is goed nieuws voor wie stroom afneemt. Het is slecht nieuws voor wie batterijen exploiteert. De nettoinkomsten van batterijen daalden met 56 procent, van 130,5 naar 52,8 miljoen Australische dollar. Het park groeide intussen met 4.640 MW in een jaar en passeerde eind juni de 9.000 MW.
De spread is geen bijzaak. Het is de prijs van schaarste op het moment dat de zon weg is. Als die prijs inzakt, verandert de economie van het hele systeem.
Hoe we hier kwamen
Zonne-energie heeft een timingprobleem. De opbrengst piekt rond de middag, de vraag piekt in de avond. Overdag is stroom dus overvloedig, 's avonds schaars. Gascentrales vulden dat gat en kregen daar hoge prijzen voor.
Australië heeft veel zon. Volgens PV Tech staat er 26,4 GW aan daksolar op 3,9 miljoen installaties. Het aandeel hernieuwbaar kwam in het tweede kwartaal van 2026 uit op 42,1 procent. De gemiddelde spotprijs was 74 Australische dollar per MWh, 47 procent lager dan een jaar eerder en de laagste voor een tweede kwartaal sinds 2020. Gasstroom viel naar 1.050 MW gemiddeld, het laagste Q2-niveau sinds 2003.
Daarbovenop kwam beleid. Sinds juli 2025 geeft het programma Cheaper Home Batteries 30 procent korting op thuisbatterijen. Volgens Energy-Storage.news passeerde het programma in augustus 2026 de 507.000 installaties, naar schatting goed voor 14 GWh. Het budget is opgelopen tot 7,2 miljard Australische dollar, ruim drie keer de eerste raming van 2,3 miljard.
De economie erachter
De batterij is een arbitrage-machine: laden als stroom goedkoop is, ontladen als hij duur is. Elke extra batterij vlakt het verschil af waarvan de volgende batterij moet leven. Dat is kannibalisatie, en de cijfers uit Australië laten het in één jaar zien.
Voor huishoudens en bedrijven werkt het gunstig. De gemiddelde ontlaadprijs van batterijen zakte van 427 naar 101 Australische dollar per MWh. Dat is de prijs die de avondpiek nog kostte. Voor investeerders is het een waarschuwing: wie rekende op de spread van 2025, haalt die in 2026 niet meer.
Er zit ook een tweede-orde-effect in. Batterijen vergroten de vraag naar overdagstroom, omdat ze die opslaan. Dat helpt tegen afregeling. Volgens pv magazine, dat Rystad Energy citeert, werd in september 2026 22 procent van de beschikbare zonnestroom in de NEM afgeregeld, tegen 26 procent in september 2025. Dat is beter, maar nog steeds meer dan een vijfde. Het probleem verdwijnt dus niet, het wordt kleiner.
Een rebound-risico is dat subsidie de uitrol stuurt, niet de systeemkosten. Het programma kostte driemaal het eerste budget. Wie de spread wil benutten, bouwt batterijen waar de subsidie ligt, niet per se waar het net ze nodig heeft. Daar is in de Australische cijfers nog geen bewijs voor, maar het is de vraag om te blijven stellen.
Implicatie voor de energie-stack
De energie-stack beschrijft schaarste als ontwerpkeuze. Australië laat zien hoe snel een schaarste-prijs verdwijnt als opslag volop beschikbaar komt. De avondpiek was geen natuurwet, maar een tekort aan flexibiliteit.
Nederland zit aan de andere kant van die curve. Volgens pv magazine en het Nederlandse RVO telde 2025 581 uur met negatieve stroomprijzen, 7 procent van het jaar, tegen 458 uur in 2024. De aanleg van zonne-energie viel naar 1,4 GW, van 3,3 GW in 2024 en 5,2 GW in 2023. De salderingsregeling stopt per begin 2027. RVO verwacht dat de groei rond 1,3 GW per jaar stabiliseert tot 2028.
Dat laatste is het verschil. Nederland heeft het overschot, maar nog niet de opslag om het 's avonds te verzilveren. In de ontwikkelingen-feed staat hoe Spanje, Californië en Australië dit probleem in verschillende fasen doormaken. Na het salderen wordt een thuisbatterij voor Nederlandse huishoudens een rekensom: zelf verbruiken in plaats van terugleveren tegen een lage of negatieve prijs. Dat is exact de situatie waarin de Australische subsidie startte.
Wat te volgen
Drie indicatoren geven de komende twaalf maanden houvast. Eén: het aantal negatieve uren in Nederland, na 581 in 2025. Daalt dat zodra er meer opslag komt, dan werkt het Australische patroon ook hier. Twee: de jaarlijkse zonne-aanleg na het einde van de salderingsregeling, afgezet tegen de 1,3 GW die RVO verwacht. Drie: de prijsspread tussen dag en avond op de Nederlandse day-ahead-markt, de maat waaraan Australische batterijen dit jaar zagen hoe snel een voordeel verdampt.