389.137 huisbatterijen in Australië, 80.000 stekkerbatterijen in Nederland: wat een aflopende subsidie leert voor 2027

Eind juni 2026 stond er in Australische huishoudens 11.321 MWh aan batterijcapaciteit, verdeeld over 389.137 installaties. Dat blijkt uit het kwartaalrapport van marktoperator AEMO, zoals PV Tech het samenvatte. In drie maanden tijd groeide die capaciteit met 41 procent. Het subsidieprogramma Cheaper Home Batteries bestaat pas sinds juli 2025.

Nederland staat voor een eigen kantelpunt. Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Wie zonnestroom teruglevert, krijgt dan niet langer een één-op-één verrekening met zijn verbruik. De thuisbatterij verandert daarmee van gadget in rekensom.

Hoe we hier kwamen

Australië begon in juli 2025 met een korting op huisbatterijen. Het eerste budget van 2,3 miljard Australische dollar raakte ruim voor de tijd op. De regering verhoogde het naar 7,2 miljard, met een einddatum in 2031, meldt Choice. De korting is bovendien ingebouwd aflopend: van 372 dollar per kWh bij de start naar 272 dollar vanaf mei 2026, en elk half jaar lager tot 84 dollar in de tweede helft van 2030.

In Nederland ging het andersom. De verkoop van zonnepanelen aan consumenten ligt volgens DNE Research ongeveer 75 tot 80 procent onder het recordjaar 2023. De batterij is nu de plek waar de vraag naartoe gaat. Marktdata van Sunergy Research laten zien dat in het tweede kwartaal van 2026 zo'n 37.600 stekkerbatterijen werden verkocht, bijna het dubbele van het eerste kwartaal. De geschatte geïnstalleerde basis kwam daarmee op bijna 80.000 systemen, tegen ongeveer 22.500 eind 2025.

De economie erachter

Australië laat zien wat er gebeurt als batterijen in grote aantallen komen. Volgens AEMO viel het prijsverschil tussen laden en ontladen op het netwerk in het tweede kwartaal van 2026 met 85 procent, van 342 naar 51 Australische dollar per MWh. De geschatte nettoopbrengst van batterijen halveerde van 130,5 naar 57,5 miljoen dollar. De avondprijzen daalden sterk, de dagprijzen bleven vrijwel gelijk. Elke extra batterij maakt de volgende dus minder winstgevend.

Dat heeft twee gevolgen. Het eerste is gunstig: schaarste in de avondpiek verdwijnt. Het tweede is een verdeelvraag. Wie een batterij heeft, profiteert van de subsidie en van lagere prijzen. Wie geen dak en geen kapitaal heeft, betaalt via belasting of netkosten mee. Dat patroon kent Nederland al. De ACM schatte dat huishoudens zonder zonnepanelen jaarlijks ongeveer 205 euro bijdragen aan de salderingsregeling, samen 1,35 miljard euro, zo staat in Solar & Storage Magazine.

De Tweede Kamer nam in juni 2026 een motie aan om een btw-nultarief voor thuisbatterijen te onderzoeken, met uitkomst uiterlijk op Prinsjesdag. Het vakblad rekent zelf met 1,5 miljard euro aan gemiste btw over 2027 tot en met 2031, uitgaande van 600.000 batterijen in 2027. Dat is een eigen berekening, geen overheidscijfer. Of het kabinet inmiddels heeft gereageerd, is uit de geraadpleegde bronnen niet vast te stellen.

Er is ook een systeemeffect. Volgens Rystad Energy daalde de afschakeling van grootschalige zonnestroom in de Australische netmarkt van 26 procent in september 2025 naar 22 procent in september 2026, terwijl de productie recordhoogtes haalde. Rystad legt geen oorzaak uit, maar batterijen die overdag laden, vergroten de ruimte om zonnestroom kwijt te kunnen.

Implicatie voor de energie-stack

Voor de energie-stack is dit een toets van de claim dat schaarste een ontwerpkeuze is. De avondpiek was duur omdat flexibiliteit schaars was en bij centrale partijen lag. Australië verplaatst een deel ervan naar de meterkast, en de avondprijzen geven direct een signaal. De les voor Nederland zit in het ontwerp van de prikkel. Australië bouwde een aflopende korting in. Een btw-nultarief per 2027 loopt niet vanzelf af, terwijl de marktwaarde van opslag volgens het Australische voorbeeld wel kan zakken naarmate er meer batterijen bij komen.

Wat te volgen

Drie indicatoren voor de komende twaalf maanden. Eén: het kabinetsbesluit over het btw-nultarief in het Belastingplan 2027. Twee: de kwartaalverkoop van stekkerbatterijen in Nederland, met 37.600 in het tweede kwartaal van 2026 als ijkpunt. Drie: het prijsverschil tussen laden en ontladen in het AEMO-kwartaalrapport, met 51 Australische dollar per MWh als nulmeting.