1.500 cycli in het lab, 13,7 GWh in bedrijf: India zoekt een batterij die geen lithium nodig heeft
De Indiase startup Macsen Energy meldde op 6 oktober dat een natrium-ioncel met een Pruisisch-wit-kathode in het lab meer dan 1.500 laad- en ontlaadcycli heeft gehaald. Na 1.000 cycli hield de cel 90 procent van zijn capaciteit, bij een coulombrendement van ongeveer 99,9 procent. De getallen komen van het bedrijf zelf en zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Over energiedichtheid en kostprijs geeft de startup niets vrij (PV Magazine).
Toch is het nieuws relevant. Het zegt iets over een land dat veel opslag aanbesteedt en bijna geen cellen maakt.
Hoe we hier kwamen
Opslag is in India de afgelopen acht jaar hard gegroeid op papier. Sinds 2018 is 308 GWh aanbesteed in 215 tenders, waarvan 167 GWh batterijen. In september 2026 draaide 13,7 GWh. Ongeveer 37 procent van de aanbestede capaciteit is in uitvoering en 20 procent is geannuleerd (Energy-Storage.news, 5 oktober 2026).
De productie loopt daar ver op achter. India heeft ongeveer 2 GWh aan lithium-ioncelcapaciteit. Voor 2030 wordt 60-70 GWh verwacht. Het gat wordt nu gevuld met geïmporteerde cellen. Dat maakt de opslagtransitie afhankelijk van een toeleveringsketen waar het land weinig invloed op heeft.
Het beleid probeert dat te keren. Fase 3 van de Green Energy Corridor reserveert 50.000 crore roepie (5,19 miljard dollar) voor 50 GWh aan opslag. Voor toekomstige tenders ligt een lokale-inhoudseis van 40 procent op tafel. Ook wordt opslag verplicht voor nieuwe zon- en windprojecten vanaf 2027.
De economie erachter
Waarom zou natrium helpen? Natrium is overvloedig en de kathode bevat geen kobalt of nikkel. Pruisisch wit is een ijzerhoudend materiaal met een specifieke capaciteit van circa 155 mAh/g. Chinese producenten maken het al op kleine schaal: Wenzhou Sodium New Energy startte in oktober 2024 met 1.200 ton per jaar en mikt op 10.000 ton (SMM). Het lastige punt is het kristalwater: de dehydratie moet precies worden beheerst, anders daalt de prestatie.
Het cyclusleven bepaalt of dit een opslagchemie wordt. Een rekenvoorbeeld: een cel die dagelijks één keer cyclt, haalt met 1.500 cycli ruim vier jaar. De pilot die GEAPP voorbereidt, gaat uit van twee cycli per dag gedurende 12 tot 15 jaar met 70 procent resterende capaciteit. Dat zijn ruwweg 8.800 tot 11.000 cycli (Energy-Storage.news). Zelfs bij een lineaire extrapolatie van 10 procent verlies per 1.000 cycli (een aanname, geen meting) komt de Macsen-cel op ongeveer 3.000 cycli bij 70 procent. Dat is een factor drie te weinig.
Er is ook een tegenargument. Stanford-onderzoekers rekenden in Nature ruim 6.000 scenario's door. Natrium kan volgens hen pas in de jaren 2030 concurreren met goedkope lithiumvarianten, en alleen als de energiedichtheid richting LFP gaat (Mining.com over de studie, januari 2025). Lithium wordt bovendien zelf goedkoper. Het kostenvoordeel van natrium is dus geen gegeven.
Wie wint? Een land dat lokaal cellen kan maken wint aan leveringszekerheid, ook als de kostprijs gelijk blijft. Wie verliest? Importeurs van lithiumcellen, als de lokale-inhoudseis er komt. Het rebound-risico: goedkopere opslag verlaagt de prijsverschillen op de stroommarkt, waardoor de businesscase van de volgende batterij zwakker wordt. Dat zag ook Australië.
Implicatie voor de energie-stack
De energie-stack draait om de vraag of opslag een schaarse of een overvloedige hulpbron wordt. De Indiase situatie laat zien dat schaarste daar niet in de grondstof zit, maar in de productie en in bewezen levensduur. Natrium verschuift de schaarste van mijnbouw naar fabrieken en testdata. Dat is een ontwerpkeuze, geen natuurwet.
De NTPC-pilot is een goed voorbeeld van hoe dat toetsen eruitziet: 100 kWh bruikbare capaciteit, met aandacht voor degradatie, veiligheid en bedrijfskosten. Een kleine proef, maar wel een onafhankelijke. Zie de ontwikkelingen-feed voor de volgende resultaten.
Wat te volgen
Drie indicatoren voor de komende twaalf maanden. Eén: publiceert Macsen of een derde partij cyclusdata voorbij 3.000 cycli, inclusief energiedichtheid? Twee: wat levert de NTPC-pilot (inschrijving sluit 15 oktober 2026) op aan degradatiecijfers? Drie: komt de lokale-inhoudseis van 40 procent er, en stijgt de Indiase celcapaciteit boven de huidige 2 GWh?